LÊ DUY THANH – CÁI NGHIỆP CỦA THẦY ĐỊA LÝ

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

LÊ DUY THANH – CÁI NGHIỆP CỦA THẦY ĐỊA LÝ

Lê Duy Thanh là người làng Diên Hà, tổng Diên hà, huyện Thần Khê, Trấn Sơn Nam (Nay thuộc tỉnh Thái bình).

Ông là người con trai út của nhà bác học Lê Quý Đôn (Bảng nhãn triều Lê sơ)

Lê Quý Đôn vốn dĩ đã nổi tiếng thần đồng từ nhỏ, lớn lên ông là nhà bác học đã từng kiêu bạc mà treo biển “thiên hạ vô tri vấn bảng Đôn”, sự nghiệp của ông còn vang mãi đến ngàn sau. Xuất thân gia đình họ Lê, là một nhà gia thế nổi tiếng, từ cụ Lê Trọng Thứ (cha của Lê Quý Đôn) đã đậu tiến sỹ năm Thái Bảo thứ 2, làm quan đến chức Hình bộ Thượng thư.

Nhưng con cái đời sau của Lê Quý Đôn thì sự nghiệp học hành bị suy tàn, các con ông đều không gây thành sự nghiệp. Con trai cả của ông là Lê Quý Kiệt, cũng là người học giỏi nổi tiếng, đi thi đình đã được chấm đỗ đầu bảng, nhưng do bị nghi ngờ đánh tráo bài thi nên đã bị án đuổi về quê làm bạch đinh, cả đời không được tham gia thi cử.

Bản thân nhà bác học Lê Quý Đôn cũng là một nhà lý số nổi danh, ông thông thạo đủ các môn, ông đã tự tay trước tác nhiều tác phẩm về Lý số như :

+ Thái Ất quái vận
+ Thái Ất dị giản lục
+ Dịch kinh phu thuyết

Ngoài ra còn một số tác phẩm lưu truyền trong nhân gian cũng được chép là của ông như :

+ Đẩu số diễn quốc âm ca
+ Thần Khê định số
v.v..

Vì nghiệp nhà đã đến lúc suy, nên người con trai út của Lê Quý Đôn chỉ là một người đồ nho bình thường, ông nối theo nghiệp cha, nghiên cứu lý số từ nhỏ, và nổi tiếng là người giỏi về địa lý. Đời Gia Long nhân có vụ dâng sách (trong Đại Nam Thực Lục chính biên có chép “Lê Duy Thanh đem 6 quyển Tạp Lục và 2 quyển Quần thư khảo biện của cha là Lê Quý Đôn để đem dâng”) nên được phong làm Thị trung trực học sĩ, Hiệp trấn Sơn Nam thượng, về sau có lần bị cái tiếng làm trái ăn của đút nên bị xét xử, nhưng vì mến cái tài địa lý của Lê Duy Thanh nên Gia Long mới giao cho Lê Duy Thanh trọng trách tìm đất xây lăng.

Do khi trước, mải lo đối phó trong ngoài, nên Gia Long chưa tính toán được chuyện xây lăng, nhưng đến khi bà vợ cả của ông mất, ông mới giao cho Thượng thư Phạm Như Đăng và Lê Duy Thanh đi tìm đất xây lăng cho Bà và cho cả ông nữa.

Được dịp “đái công chuộc tội” – Lê Duy Thanh dốc lòng tìm kiếm khắp vùng Thừa thiên để tìm đất. Sau khi xem xét dò tìm vô cũng cực nhọc, ông phát hiện ra mạch bắt đầu từ núi Thiên Thọ, đổ xuống xuôi, năm lần thăng lên, năm lần giáng xuống, khi đi đến gần bờ Tả trạch thì chia làm 2 nhánh. Nhánh thứ nhất chạy về gần ngã ba Tuần, nơi giao hội giữa 2 nhánh sông Tả trạch và Hữu Trạch. Còn nhánh thứ 2 là chạy về vị trí lăng ngày nay.
Xem xét kỹ, thì hai vị trí đều đẹp. tại vị trí thứ nhất, mạch chia làm 4 huyệt bàng và 1 huyệt chính. Nhận thấy đây là đất Ngũ Tinh thụ huyệt, là quý địa, lại được hội thủy. Chỉ e dòng sông Hương đoạn này hơi trực, khó giữ được khí mạch. Tại vị trí thứ 2, là vị trí ngày nay thì là thế Nghịch Sơn, cố tổ. Ông rất băn khoăn, suy đi tính lại, quan sát nhiều lần, sau khi khảo cứu rất kỹ ông mới nhận ra. Chính vị trí thứ nhất mới là Đại địa, Ngũ tinh thụ huyệt, Sông Hương tuy thẳng, nhưng nếu xét đến đại cục thì lại là đại xuyên nhiễu long, tuy ẩn mà thế lực hùng mạnh hơn nhiều. Phàm là linh địa, càng không thể phơi bày, hơn nữa đại cục này cũng chính là nơi mà Thái tổ Gia Dụ Hoàng Đế Nguyễn Hoàng đang nằm. Còn nơi nhánh thứ 2, thì chỉ là nơi sơn thủy tú mỹ, nhìn mắt thường thì thấy đẹp, nhưng thế nhỏ, mạch lực không thể bằng nơi thứ nhất.

Vốn tính cẩn thận, để cho chắc. Ông trai giới rồi lập đàn, bảy lần bói quẻ để xin. Sau đó ông quyết định chọn nhánh thứ nhất để dâng cho Gia Long.

Được tin, vua Gia Long thân hành đến xem xét thực địa. Trước khi đi, Gia long chuẩn bị kỹ càng, cho người bói được quẻ Dự quẻ tuy đẹp mà chứa sự nghi hoặc, Gia long đích thân đến xem. Sau khi nghe Lê Duy Thanh trình tấu, Vốn tính đa nghi, lại thêm cận thần rỉ tai rằng “Thầy địa lý tìm được đất tốt, không lý gì trao cho người ngoài” Gia long tỏ vẻ nghi ngờ, cho rằng Lê Duy Thanh không thật. Chỉ e vì cái án cũ mà vẫn còn mang hận. Gia Long đòi đi xem chỗ đất thứ hai. Đến nơi, nhìn thấy cảnh đẹp, Gia Long đùng đùng nổi giận, vì nhất quyết cho rằng Lê Duy Thanh đã giấu đi kiểu đất này, mới chỉ mặt Lê Duy Thanh mà rằng :

“Thầy chỉ cho ta chỗ kia, còn chỗ này thầy định để chôn thân phụ nhà thầy phải không?”

Lê Duy Thanh biết là không thể thuyết phục được Gia Long hiểu mình, ông chợt nhận ra cái kết cục của chính ông, nghiệp quả của việc mình làm. Cũng nhìn thấy cái cơ đồ của triều đình vốn dĩ do thế vận hưng suy, trời đất đã sắp đặt, cần phải có cơ duyên mà không thể gượng ép. Nghĩ vậy, ông mới khóc lóc, quỳ xuống xin tha tội cho qua cái đận này.

Gia Long định bắt tội Lê Duy Thanh, nhưng nghĩ rằng mình đã đọc thấu được ý định của Lê Duy Thanh mà lấy được ngôi đất quý, trong lòng thấy hân hoan, nên không xét nữa và quyết định chọn nơi này để khởi công xây dựng.

Vì vốn là người được vời vào cung vì cái tài lý học này, nên Lê Duy Thanh cũng thường được nhà vua tham khảo hỏi han khi quyết định các kế hoạch. Thanh thực thà dốc lòng mà bàn, nhưng chính vì lẽ đó mà làm cho các cận thần sinh lòng ấm ức. Nhân cái việc xem ngày cử hành lễ tang của Gia Long, Thanh xem một ngày, triều đình lại có người xem ngày khác. Vua Minh Mạng mới đưa ra hỏi ý kiến quần thần. Vì vốn có lòng ấm ức với Thanh, nên các cận thần đồng loạt cho rằng Thanh chọn ngày không đẹp, và tấu rằng Thanh phạm tội vô lễ, xin đuổi về Bắc. Trong đám cận thần có kẻ muốn chém đầu Thanh, nhưng Minh Mạng không nghe, mới cách chức Thanh, sung quân làm Tiền quân hiệu lực, phát phối đi Quảng Bình.

Sau, Lê Duy Thanh tìm về quê cũ, và từ đó dứt bỏ hẳn cái nghiệp làm thầy địa lý, âm thầm sống đến cuối đời.

Chia sẻ.

Bình luận